Η υπόθεση Άντριου «δοκιμάζει» τη μοναρχία: Η μεγαλύτερη κρίση από τον θάνατο της Νταϊάνα

Πολιτικό και θεσμικό σοκ έχει προκαλέσει στο Ηνωμένο Βασίλειο η σύλληψη του έκπτωτου πρίγκιπα Άντριου στο βασιλικό κτήμα του Σάντρινγχαμ, με τον βασιλιά Κάρολο να σπεύδει να διαχωρίσει δημόσια τη θέση του από τον αδελφό του.

Σε μια λιτή αλλά αυστηρή ανακοίνωση, το Παλάτι κατέστησε σαφές ότι «οι αρχές έχουν την πλήρη και ολόψυχη στήριξη και συνεργασία μας» και ότι «ο νόμος πρέπει να ακολουθήσει την πορεία του», σηματοδοτώντας μια ξεκάθαρη επιλογή: προτεραιότητα στο θεσμικό καθήκον έναντι των οικογενειακών δεσμών.

Λίγες ώρες πριν από τη δήλωση, ο Άντριου είχε συλληφθεί στην κατοικία του στο ιδιωτικό βασιλικό κτήμα, βόρεια του Λονδίνου, μια εξέλιξη που, ακόμη και για μια οικογένεια εξοικειωμένη με κρίσεις, θεωρείται εξαιρετικά σοβαρή, όπως αναφέρει το CNNi.

Η ανακοίνωση, λίγο μεγαλύτερη από 100 λέξεις και διατυπωμένη στο όνομα του ίδιου του βασιλιά, δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνειών. «Η οικογένειά μου και εγώ θα συνεχίσουμε το καθήκον και την προσφορά μας προς όλους εσάς», ανέφερε, στέλνοντας το μήνυμα ότι η σταθερότητα του θεσμού υπερισχύει κάθε προσωπικής σχέσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρίγκιπας Ουίλιαμ και η Κάθριν, πριγκίπισσα της Ουαλίας, στήριξαν τη συγκεκριμένη γραμμή, με τα ανώτατα μέλη της βασιλικής οικογένειας να εμφανίζονται ενωμένα στη διαχείριση της κρίσης.

Η αντίθεση στη στάση του με την Ελισάβετ

Η στάση του Καρόλου διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη της εκλιπούσας βασίλισσας Ελισάβετ Β’. Ο Άντριου φερόταν να ήταν ο αγαπημένος της γιος, ενώ επικριτές της είχαν υποστηρίξει ότι δεν αντέδρασε εγκαίρως για να τον καταστήσει υπόλογο για τις συνέπειες της φιλίας του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν.

Πολλοί είχαν διερωτηθεί γιατί του επέτρεψε να χρησιμοποιήσει τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ για τη διαβόητη συνέντευξή του στο BBC το 2019, στην οποία επιχείρησε να απορρίψει τις κατηγορίες εις βάρος του. Άλλοι έθεσαν ερωτήματα για το γεγονός ότι η βασίλισσα φέρεται να του παρείχε εκατομμύρια λίρες ώστε να διευθετήσει εξωδικαστικά, το 2021, την αστική αγωγή για σεξουαλική κακοποίηση που είχε καταθέσει εναντίον του η Βιρτζίνια Τζιούφρι.

Παρά τον διακανονισμό, ο Άντριου αρνείται όλες τις κατηγορίες της Τζιούφρι και έχει δηλώσει ότι δεν θυμάται να την έχει συναντήσει ποτέ, παρά την ύπαρξη κοινής φωτογραφίας.

Αντίθετα, ο Κάρολος εμφανίζεται πιο αποφασιστικός από τότε που ανήλθε στον θρόνο το 2022. Φέρεται να εξέταζε ήδη τρόπους απομάκρυνσης του Άντριου από την κατοικία του στο Ουίνδσορ, πριν ακόμη του αφαιρέσει τον τίτλο του «πρίγκιπα» και τον απομακρύνει από το βασιλικό κτήμα τον Οκτώβριο.

Αξιοσημείωτο είναι ότι στην ανακοίνωσή του δεν τον χαρακτήρισε ρητά «αδελφό» του.

Πηγή του Παλατιού δήλωσε στο CNNi ότι ούτε ο βασιλιάς ούτε το επιτελείο του είχαν λάβει προειδοποίηση για τη σύλληψη. Η σύλληψη, με την υποψία κατάχρησης δημόσιου αξιώματος, δεν συνιστά ένδειξη ενοχής, ωστόσο αποτελεί ακόμη έναν δραματικό σταθμό στην πολυετή πτώση του Άντριου.

Η αστυνομία ανακοίνωσε ότι αφέθηκε ελεύθερος, παραμένει όμως υπό έρευνα και δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες.

Ο πρώην πρίγκιπας δεν έχει τοποθετηθεί δημοσίως για τις τελευταίες καταγγελίες που προέκυψαν μετά τη δημοσιοποίηση εκατομμυρίων εγγράφων από το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με την υπόθεση Έπσταϊν. Έχει επανειλημμένως αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή ή γνώση των πράξεων για τις οποίες κατηγορήθηκε ο Έπσταϊν, ενώ δεν έχει σχολιάσει τις πρόσφατες καταγγελίες περί κατάχρησης δημόσιου αξιώματος.

Η μεγαλύτερη πρόκληση από την εποχή της Νταϊάνα

Τα γεγονότα της Πέμπτης, που ξεκίνησαν με την άφιξη κομβόι αστυνομικών οχημάτων νωρίς το πρωί στο προσωρινό κατάλυμα του Άντριου στο Σάντρινγχαμ – ανήμερα των 66ων γενεθλίων του – φέρνουν τη βασιλική οικογένεια αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.

Παρότι η εξέλιξη προκάλεσε σοκ, δεν θεωρείται εντελώς απρόσμενη, δεδομένου του αυξανόμενου βάρους των καταγγελιών που εδώ και χρόνια σκιάζουν τη μοναρχία.

Το Παλάτι είχε δηλώσει την προηγούμενη εβδομάδα ότι ο Κάρολος θα στηρίξει τις αρχές στις έρευνές τους. Εφόσον του ζητηθεί, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι θα επιτραπεί στην αστυνομία πρόσβαση σε εσωτερική αλληλογραφία του Άντριου.

Ο Κάρολος και ο Άντριου δεν θεωρείται ότι υπήρξαν ιδιαίτερα κοντά στα παιδικά τους χρόνια, λόγω της διαφοράς ηλικίας των 11 ετών. Ο βασιλιάς λέγεται ότι διατηρεί ισχυρότερο δεσμό με την αδελφή του, πριγκίπισσα Άννα.

Πιθανόν οι δύο αδελφοί να ήρθαν πιο κοντά τη δεκαετία του 1980, όταν ο Κάρολος είχε παντρευτεί τη Νταϊάνα και ο Άντριου τη Σάρα Φέργκιουσον, καθώς οι δύο γυναίκες ήταν καλές φίλες.

Η ιστορικός Κέιτ Ουίλιαμς εκτίμησε στο CNNi ότι η οικογένεια έχει πλέον «ένα τεράστιο πρόβλημα στα χέρια της και πρέπει να αποστασιοποιηθεί από τον Άντριου», προσθέτοντας ότι ενδέχεται να ενταθούν τα ερωτήματα για το τι γνώριζαν ο Κάρολος και ο Ουίλιαμ.

«Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει η βασιλική οικογένεια από τον θάνατο της Νταϊάνα», ανέφερε.

Ο βασιλικός σχολιαστής Σάντρο Μονέτι υποστήριξε ότι «το ζήτημα του Άντριου έχει ήδη και θα συνεχίσει να καθορίζει ολόκληρη τη βασιλεία του Καρόλου». Παρά τις αφαιρέσεις τίτλων και προνομίων, «εξακολουθεί να είναι όγδοος στη διαδοχή του θρόνου», σημείωσε, εκτιμώντας ότι δεν αποκλείεται να υπάρξουν κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες για αλλαγές.

«Οι πράξεις για τις οποίες κατηγορείται θέτουν σε κίνδυνο το ίδιο το μέλλον της μοναρχίας», κατέληξε.